Oda Sızdırmazlık Testi Nedir?

Oda sızdırmazlık testi, gazlı söndürme sistemi boşaldığında korunan odanın söndürücü gazı gerekli süre boyunca tutup tutamayacağını, gaz salınmadan önceden ölçen testtir. Oda içindeki toplam kaçak alanı hesaplanır ve bu değere göre gazın odada ne kadar kalacağı tahmin edilir. Hedef süre çoğu temiz gaz sistemi için yaklaşık 10 dakikadır.

Oda Sızdırmazlık Testi Neden Önemli?

HFC-227ea, FK-5-1-12 ve inert gaz gibi temiz gaz sistemleri “total flooding” mantığıyla çalışır. Sistem odayı belirli bir gaz konsantrasyonuyla doldurur ve yangının söndürülmesi ile yeniden tutuşmaması için bu konsantrasyonun bir süre korunması gerekir. Standartlar bu süreyi tanımlar. Uluslararası standartlara göre, ayarlanmış minimum tasarım konsantrasyonunun en az %85’i, en yüksek yanıcı seviyesinde en az 10 dakika korunmalıdır. CO2 sistemlerinde bu süre 20 dakikadır. Oda duvarlarında, tavan boşluğunda, kablo geçişlerinde veya kapı altlarında açıklık varsa gaz beklenenden hızlı kaçar. Sistem doğru tasarlanmış olsa bile oda gazı tutamadığı için söndürme başarısız olabilir.

Oda Sızdırmazlık Testi Nasıl Yapılır?

1. Hazırlık: Oda ölçülür, korunan hacim ve en yüksek risk yüksekliği kaydedilir. Sistemde kullanılan gaz türü ve miktarı not edilir. Bu bilgiler sonuç hesabında kullanılır.
2. Fanın yerleştirilmesi: Kapı açıklığına, kapıyı sızdırmaz şekilde kapatan bir çerçeve ve fan takılır.
3. Basınç farkı oluşturma: Oda önce pozitif, sonra fanın yönü değiştirilerek negatif basınca getirilir. Bu, gaz boşalırken oluşacak basınçları taklit eder.
4. Ölçüm: Farklı fan hızlarında basınç ve hava akışı okunur.
5. Hesaplama: Yazılım bu okumaları Eşdeğer Kaçak Alanına (ELA) çevirir. ELA, odadaki tüm çatlak, boşluk ve deliklerin toplam alanıdır. Yazılım bu değerle tahmini gaz tutma süresini verir.
6. Kaçak tespiti: Süre yetersizse ayrıntılı inceleme yapılır. Kaçak noktalarını bulmak için gerektiğinde küçük miktarda duman üreten dumanlı kalemler kullanılır. Bu kalemler hassas elektronik cihazların yakınında kullanılmaz.

Oda Sızdırmazlık Testi Ne Zaman Yapılmalı?

1. Devreye almadan önce: Yeni sistemler kurulumdan sonra ve teslimden önce test edilir. Türkiye’de TS EN 15004 kapsamında da kurulumdan hemen sonra ve yılda en az bir kez yapılması gerektiği belirtilir.
2. Tadilat veya yeni geçiş sonrası: Duvarda, tavanda veya zeminde yeni kablo ya da boru geçişi açıldığında test tekrarlanmalıdır.
3. Periyodik olarak: Sıklık kaynağa göre değişir. NFPA 2001’de korunan mahallin en az 12 ayda bir incelenmesi istenir. Bazı hizmet sağlayıcılar tam testin beş yılda bir veya değişiklik sonrası yapılmasını önerir. Kesin periyot için proje şartnamesine, uygulanan standarda ve sigorta şartlarına bakılmalıdır.

Oda Sızdırmazlık Testini Geçemeyen Odalarda Sık Görülen Kaçaklar

• Kablo ve boru geçişlerinin yalıtılmaması
• Asma tavan veya yükseltilmiş döşeme boşlukları
• Kapı altı ve kapı çerçevesi boşlukları
• Havalandırma ve klima kanalları (damper’ların kapanmaması)
• Tadilat sonrası açılan ve kapatılmayan delikler

Çoğu durumda kaçakların önemli kısmı bu noktalardan çıkar.

Oda Sızdırmazlık Testi Gaz Boşaltır mı?

Hayır. Test yalnızca fan ve basınç ölçümüyle yapılır, gerçek gaz boşaltılmaz.

Oda Sızdırmazlık Testi Hangi Sistemler İçin Gereklidir?

HFC-227ea, FK-5-1-12, inert gaz ve CO2 gibi toplam doldurma yapan tüm gazlı söndürme sistemleri için gündeme gelir.

Oda Sızdırmazlık Testi Kaç Dakika Sürer?

Süre odanın büyüklüğüne ve kaçak sayısına bağlıdır. Hazırlık ve kaçak kapatma çalışmaları genellikle testin kendisinden uzun sürer.